Leviathan (Ogon wieloryba) autorstwa Jana Gemrota
We wtorek 7 kwietnia 2026 roku na placu kościelnym w Vrchlabí (placu Míru) zainstalowano kolejne wyjątkowe dzieło – rzeźbę Leviathan (Ogon wieloryba) autorstwa czeskiego malarza i artysty wizualnego Jana Gemrota.
Ten monumentalny obiekt tymczasowo, ponownie na rok, staje się częścią życia miasta i wchodzi w bezpośredni dialog z jego historyczną przestrzenią oraz codziennym rytmem.
Ogon wieloryba jest w kulturze maoryskiej postrzegany jako ucieleśnienie siły duchowej, ochrony i głębokiego związku z oceanem. Twórczość Gemrota znana jest z silnego oddziaływania psychologicznego i otwartej narracji, która pozostawia miejsce na wyobraźnię widza. Tak właśnie działa ogon wieloryba, który wydaje się właśnie wynurzać z głębin w samym centrum miasta. Na placu w Vrchlabí znajdziecie go niedaleko interesującego elementu wodnego – otwartego kanału Łaby. Czyżby przypłynął do nas z oceanu rzeką Łabą...
Dzieło to nie tylko wzbogaca przestrzeń publiczną, ale także przypomina, że sztuka współczesna ma swoje miejsce również poza murami galerii – bezpośrednio wśród ludzi. Miasto Vrchlabí wypożyczyła je znakomita galeria EPO1 państwa Kasperów z Trutnova. Sztuka współczesna w przestrzeni publicznej tradycyjnie budzi wiele emocji, ale przede wszystkim stanowi zachętę do refleksji.
Instalacja odbyła się we współpracy z firmą Kasper TS, której najnowocześniejsza ciężarówka z ramieniem hydraulicznym zapewniła płynne i wymagające technicznie umieszczenie dzieła w wyznaczonym miejscu oraz wymianę za Asteroidę Michała Gabriela, która przebywała tu z nami w poprzednim roku. Miasto pokryło jedynie koszty transportu. Umieszczenie dzieła na placu jest już tradycyjną praktyką. W przeszłości można tu było oglądać również dzieło „Elektrownia wodna” autorstwa Lubomíra Typlta lub inne dzieło sztuki zatytułowane „Tron”.
Sztuka w przestrzeni (Power for Space)
Jak sugeruje nazwa, jest to projekt wykraczający poza przestrzenie samej galerii.
„Przestrzeń” jest czymś w rodzaju niedocenianego dzieła sztuki, niczym płótno, bez którego nic by nie istniało. Postrzeganie sztuki w kontekście przestrzeni w całej jej różnorodności niesie ze sobą potencjał poszerzenia doświadczenia o zupełnie nowy wymiar. Dlaczego więc ograniczać ją do jednego budynku? Jedną z aktywności galerii EPO1 jest więc instalowanie rzeźb w przestrzeni publicznej, gdzie mogą je spotkać zarówno przypadkowi przechodnie, jak i miłośnicy sztuki, którzy celowo do nich zmierzają.
Informacja
Náměstí Míru, Vrchlabí
